dreigende duisternis

'De binocle', de naamgever van deze rubriek, is onge-
twijfeld het meest geanalyseerde verhaal van Louis Couperus. In Uitgaan op niveau, vriendenboek voor Ad Zuiderent bij zijn af-
scheid van de Oplei-
ding Nederlandse Taal en Cultuur van de Vrije Universiteit in Amsterdam op 24 april 2009, houdt ook neerlandica Jacqueline Bel het duistere verhaal nog eens tegen het licht. De titel van dit verhaal, aldus Bel, waarschuwt de lezer al dat er hier iets met de wijze van zien, met het perspectief, aan de hand is. Er verandert iets definitiefs met de feestelijke ruimte van het operagebouw zodra de lichten worden gedoofd, de gordijnen opengaan en op het podium 'het-verhaal-in-het-verhaal' begint. Vooral de duisternis speelt daarbij een belang-
rijke rol; niet alleen door de dreiging die ervan uitgaat, ook door de versterkende werking ervan op de 'duistere' neigingen van het hoofd-
personage: 'Tijdens [het] eerste opera-
bezoek weet de hoofdpersoon zijn neiging te onder-
drukken. Zijn kijker laat hij achter, alsof hij geschrokken is van de duisternis die de binocle binnen in hem heeft blootgelegd. Als de hoofdpersoon vijf jaar later echter voor de tweede keer een bezoek brengt aan Dresden en hij opnieuw naar "Die Walküre" gaat met een plaats op het vierde balkon, slaat het noodlot wel toe.'
Ook de motieven van de binocle-werper lijken duister, volgens Bel. 'Couperus karak-
teriseert hem als een "Indo-Nederlander". In andere werken, zoals De stille kracht, schrijft Couperus deze kolo-
niale "tussenklasse" vaker deviant gedrag toe. "Die Walküre" is een geschiedenis van wraak. In dit geval dient de opera als spiegel en functionele ruimte voor de aan-
slag met de verre-
kijker.’ Volgens Bel biedt 'uitgaan' in een verhaal de mogelijk-
heid tot locatie-
verandering. Dat dient vaak weer als reflectie van veranderingen in het innerlijk van personages. 'De binocle' is hier een goed voorbeeld van. 'Hoe het ook zij,' concludeert Bel, 'het loopt dus vaak minder goed af in de letteren als personages zich overgeven aan uit-
gaan, feesten en partijen.'

(15/11)

Binocle-archief >>

L a a t s t e   b e r i c h t e n   o p   r o n d 1 9 0 0 . n l :

Het Genootschap
Het Louis Couperus Genootschap werd in 1993 opgericht om liefhebbers van het werk van
Louis Couperus (1863-1923) bijeen te brengen en wetenschappelijk onderzoek naar het leven en het oeuvre van de auteur te stimuleren. In-
middels is het Genootschap uitgegroeid tot een van de grootste en meest actieve literaire ge-
nootschappen in Nederland. Klik hier voor een overzicht van het huidige bestuur en comité van aanbeveling.

Activiteiten
Het Genootschap organiseert elk jaar lezingen, voorstellingen en andere activiteiten, waarbij het leven en werk van Couperus centraal staan. Regelmatig worden er literaire wandelingen door Den Haag gehouden, langs de verschillende woonhuizen van Couperus en de plekken die een belangrijke rol spelen in zijn verhalen en romans.

Arabesken
De circa 600 donateurs ontvangen twee keer per jaar het tijdschrift Arabesken, waarin arti-
kelen over het leven en werk van Louis Cou-
perus worden afgewisseld met allerlei wetens-
waardigheden en nieuws over de auteur, aan-
kondigingen van activiteiten van het Genoot-
schap en recensies van recente publicaties.
Hier vindt u de inhoudsopgave van de laatst verschenen Arabesken. Veel artikelen uit eerder verschenen nummers zijn ook online te lezen.

Couperus Cahier
Essays van wat langere adem worden sinds 1995 in het ongeveer jaarlijks verschijnende Couperus Cahier gepubliceerd. Inmiddels zijn er elf Cahiers verschenen. U kunt een exemplaar bestellen of zich opgeven als Cahierabonnee.

Word donateur
Word nu donateur van het Louis Couperus Genootschap, ontvang twee keer per jaar het tijdschrift Arabesken en profiteer van fikse kortingen op verschillende activiteiten. Klik hier!

De website
De website van het Louis Couperus Genoot-
schap biedt studenten, scholieren, weten-
schappers en andere geïnteresseerden infor-
matie over het leven en werk van Louis Cou-
perus. Wat vindt u zoal op onze website?