Biografiedag: schrijversbiografie in de kijker

Op vrijdag 23 maart 2018 wijdt het Louis Couperus Genootschap een hele dag aan de schrijversbiografie onder de titel: ‘Tussen slijk en sterren. De schrijversbiografie in de kijker’. In de Oude Sterrewacht in Leiden worden verschillende lezingen gehouden en workshops gegeven.

Lezingen zijn er van onder anderen Elisabeth Leijnse en Wim Hazeu rondom het thema ‘Pijnpunten in de biografie’. ‘s Middags geven ervaren biografen als Jaap Goedegebuure, Elly Kamp en Gé Vaartjes en Eric Palmen van biografieportaal.nl praktische workshops over het schrijven, lezen en recenseren van schrijversbiografieën. Bekijk hier het volledige programma.

Liefhebbers van biografieën, (aspirant)biografen en studenten zijn van harte welkom. De biografiedag kost 17,50 euro, inclusief lunch. U kunt zich aanmelden via eventbrite.nl. Na aanmelding krijgt u een keuzeformulier voor de middagworkshops.

De biografiedag is een initiatief van het Louis Couperus Genootschap en wordt uitgevoerd in samenwerking met Universiteit Leiden, de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en het Bordewijk Genootschap.

Verfilming ‘De binocle’ in de maak

Aidan Vernee, vierdejaarsstudent Filmregie aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, hoopt binnenkort af te studeren met de verfilming van ‘De binocle’. In het bekende korte verhaal van Couperus raakt een journalist tijdens een opvoering van Die Walküre in Dresden geobsedeerd door een kaalhoofdige man in het publiek.

Om de film te kunnen voltooien heeft de regisseur en zijn crew extra geld nodig. In de videoboodschap hieronder doet Vernee een sympathieke oproep aan onze donateurs en andere liefhebbers van Couperus’ werk om een bedrag – klein of wat groter; alles is welkom – aan het project te doneren. Daar staat overigens ook wat tegenover. Wat dat precies is, is afhankelijk van de grootte van het bedrag. Meer informatie hierover op de website van het project.

 

Theatergroep Zout speelt toneelvoorstelling Voorbij

Op 28 januari speelt theatergroep Zout de voorstelling Voorbij, een eigen bewerking van de roman Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan…, gebruikmakend van het decor van Toneelgroep Amsterdam, in de Rabozaal van de Amsterdamse Stadsschouwburg.

Na Stil, een toneelvoorstelling naar De stille kracht die vorig jaar op het programma stond, haakt de theatergroep andermaal aan bij de opvoering van de trilogie van Toneelgroep Amsterdam naar werk van Louis Couperus. Het belangrijk verschil met de vorige keer is dat Zout nu heeft gekozen voor een geheel eigen bewerking van de roman.

Gijs Levelt, de trompettist van onder andere de Amsterdam Klezmer Band, componeerde speciaal voor deze voorstelling muziek, die hij live zal spelen. De regie ligt in handen van Mariken Bijnen.

Kaarten voor deze eenmalige voorstelling kunt u hier bestellen.

Arabesken nr.50 verschenen

Het Louis Couperus Genootschap loopt tegen een paar mijlpalen aan, waarvan de grootste – het 25-jarig bestaan van het Genootschap – volgend jaar op feestelijke wijze gevierd zal worden. Maar als eerste jubileert ons tijdschrift Arabesken, waarvan inmiddels het 50ste nummer is verschenen, trots getooid met een omslag die daarover geen misverstand laat bestaan.

De redactie grijpt deze gelegenheid aan om twee nieuwe vaste rubrieken te presenteren. In de eerste aflevering van ‘Aan het werk met Couperus’, een serie vraaggesprekken met mensen met verschillende beroepen over wat Couperus’ werk voor hun eigen werk betekent, geeft voormalig uitgever en Lees!ambassadeur Lidewijde Paris onder andere een aantal praktisch tips voor leeskringen die met Couperus aan de slag willen.

In de tweede nieuwe rubriek gaan tekst en beeld hand in hand: ‘De passatist’ toont een aan Couperus gelieerde plek, zoals het er toen uitzag en het er nu uitziet, vergezeld van een passend citaat.

Verder in deze jarige Arabesken, onder meer: synesthesie in Eline Vere, de vriendschap tussen Louis Couperus en schilder Theo Goedvriend, en een uitgebreide bespreking van de meest recente toneelvoorstelling naar De boeken der kleine zielen. En: de uitslag van de enquête onder onze donateurs over welk boek van Couperus favoriet is, en waarom.

Een volledige inhoudsopgave van deze Arabesken vindt u hier. Donateurs van het Genootschap ontvangen Arabesken gratis. Als u zich wilt aanmelden als donateur, klik dan hier.

Couperus Museum vertoont serie De kleine zielen

Een vondst in de nog niet helemaal ontsloten collectie-Eekhof bracht het Louis Couperus Museum op de gedachte om deze winter de tien delen van de televisieserie naar De boeken der kleine zielen te vertonen.

De kleine zielen werd in 1969 en 1970 in tien delen uitgezonden door de NRCV, die daarmee haar 45-jarige bestaan vierde. De serie kostte een half miljoen gulden, en was daarmee de grootste en duurste televisieproductie in de Nederlandse televisiegeschiedenis tot dan toe. De hoofdrollen werden gespeeld door Ellen Vogel (Constance), John van Dreelen (Henri), Lex van Delden (Addy) en Josephine van Gasteren (moeder van Lowe). Yvonne Keuls schreef het script voor de serie.

Bij het bekijken van een doos onuitgezocht materiaal uit de collectie-Eekhof kwam een map tevoorschijn met maar liefst elf schetsen (‘calques’) van decors voor de televisieuitzendingen, en een plattegrond. Drie van de elf schetsen worden op de huidige expositie ‘Van manuscript tot app’ getoond, en vormen zo een ideaal decor voor de vertoning van de serie.

Programma:
Zondag 19 november, 16.00 uur: deel 1 en 2
Zondag 26 november, 16.00 uur: deel 3 en 4
Zondag 10 december, 16.00 uur: deel 5 en 6
Zondag 17 december, 16.00 uur: deel 7 en 8
Zondag 14 januari, 16.00 uur: deel 9 en 10

U kunt zich voor deze vertoning aanmelden via info@louiscouperusmuseum.nl. Het programma duurt tot ongeveer 19.00 uur.

U wordt ontvangen met een kopje thee en een koekje. De kosten bedragen tien euro, inclusief museumentree, koffie en thee. Amici van het museum, Museumkaart- en Rotterdampashouders betalen zes euro.

Tentoonstelling: ‘Van manuscript tot app’

In een nieuwe tentoonstelling geeft het Louis Couperus Museum een beeld van alle mogelijke vormen van promotie die het werk van Couperus in de loop der jaren ten deel is gevallen: ‘Van manuscript tot app’. Al meer dan een eeuw staat zijn oeuvre in de belangstelling, en die wordt op alle mogelijke manieren getoond.

Zo zijn in het museum voor het eerst in meer dan 40 jaar de kleurige decoraties te zien die in 1974 het geheel aan Couperus gewijde Boekenbal opluisterden. Ook de goeddeels vergeten tekenfilm Heksensabbath, die op een verhaal van Couperus is geïnspireerd, is te bekijken, evenals andere Couperus-schatten uit het Literatuurmuseum: affiches voor boeken, vertalingen, lezingen en voordrachten en audiovisueel materiaal, zoals hoorspelen, interviews, toneelvoorstellingen, films en andere uitvoeringen naar het werk van de auteur.

De tentoonstelling loopt vooruit op het Couperusjaar 2023, wanneer het honderd jaar geleden zal zijn dat Couperus overleed.

‘Van manuscript tot app’ is te bezichtigen vanaf 15 oktober tot en met 12 mei 2018 in het Louis Couperus Museum in Den Haag.

Arabesken nr.49 verschenen

Verleden jaar verscheen de meest uitgebreide biografie die ooit over Louis Couperus is geschreven. Deze titanenklus van neerlandicus Rémon van Gemeren kreeg zowel kritiek als lof toegezwaaid, maar er klonk unaniem bewondering, zo blijkt als het uitgebreide recensie-overzicht dat de redactie van Arabesken voor dit nummer samenstelde. Reden genoeg voor redacteur Liesje Schreuders om eens uitgebreid en kritisch van gedachten te wisselen met de biograaf over zijn beweegredenen, uitgangspunten en visie die ten grondslag liggen aan dit ambitieuze project.

Verder, onder meer, in dit nummer van Arabesken: de bijzondere stijl – de zogenaamde ‘ik-procédé’ – die Couperus hanteert in zijn mythologische roman Dionyzos, Couperus’ eigenzinnige bewerking van de komedies van Plautus, een vraaggesprek met Koen Tachelet over zijn toneelbewerking van De boeken der kleine zielen die later dit jaar door Toneelgroep Amsterdam op de planken wordt gebracht, een tot nu toe onbekende versie van een bekende foto van Couperus én een nooit eerder gepubliceerde foto van Couperus’ tante, op wie de romanfiguur Léonie zou zijn gebaseerd.

En dan zijn er nog de vaste rubrieken zoals de nieuwsbrief van het Louis Couperus Museum, Van en over Couperus en anderen, Korte Arabesken en informatie over de activiteiten van Louis Couperus Genootschap.

Een volledige inhoudsopgave van deze Arabesken vindt u hier. Donateurs van het Genootschap ontvangen Arabesken gratis. Als u zich wilt aanmelden als donateur, klik dan hier.

Tentoonstelling: ‘De Oriënt verkend’

Vanaf 21 mei 2017 is in het Louis Couperus Museum de tentoonstelling ‘De Oriënt verkend. Op reis met Louis Couperus en Marius Bauer’ te zien.

Louis Couperus en beeldend kunstenaar Marius Bauer woonden allebei lange tijd in Den Haag, maar kwamen elkaar daar nooit tegen. Toch waren zij zielsverwanten: zij smachtten beiden naar de pracht en praal van het betoverende Oosten, de sprookjeswereld van Duizend-en-één-nacht. Ter gelegenheid van de honderdvijftigste geboortedag van Marius Bauer organiseert het Louis Couperus Museum in Den Haag alsnog een adembenemende ontmoeting.

Marius Bauer (1867-1932) werd al in zijn eigen tijd gezien als een formidabel kunstenaar. Op zijn reizen door India, Egypte, Turkije, Rusland, Noord-Afrika en Palestina maakte hij vele schetsen en tekeningen. Die werkte hij thuis uit tot oriëntaalse olieverfschilderijen, etsen en aquarellen die bij het publiek zeer in de smaak vielen. Drie keer bezocht Bauer Algerije, de laatste twee keren begin jaren twintig. Rond diezelfde tijd heeft Louis Couperus ook in Algerije een half jaar rondgereisd. Hij schreef over de Franse kolonie eenentwintig reisbrieven, die in het weekblad Haagsche Post (en later in boekvorm) zijn verschenen. Net als Bauer zag hij in Algerije veel van zijn oosterse dromen terug. Maar was zijn droom ook bestand tegen de harde realiteit?

Op de tentoonstelling volgen we de reizigers Couperus en Bauer aan de hand van manuscripten, unieke reisdocumenten en oude foto’s, afgewisseld met schetsen, aquarellen en schilderijen van Marius Bauer. In de vitrines liggen ook reisverslagen van tijdgenoten, oude reisgidsen, ansichtkaarten, sieraden en andere kostbare voorwerpen uit de Oriënt, uit zowel museale als particuliere collecties.

De tentoonstelling werd samengesteld door José Buschman en Willemien de Vlieger-Moll. Bij de tentoonstelling verschijnt het boek Couperus in de Oriënt van José Buschman, een uitgave van Bas Lubberhuizen.

‘Villa Minta’ van Couperus te koop

Voor iets meer dan een miljoen euro kunt u de nieuwe eigenaar worden van het huis in Hilversum waar Couperus vanaf september 1891 een jaar heeft gewoond. Hij betrok het huis samen met Elisabeth vlak na hun huwelijk. Hij voltooide in ‘Villa Minta’ (gelegen aan de Roeltjesweg; later omgedoopt tot Couperusweg) onder andere zijn roman Extaze.

Frédéric Bastet schrijft in zijn biografie over dit huis:

Een erg solide huis was het niet. Henri van Booven schreef destijds, dat toen ‘op een stormnacht een groote hoeveelheid dakpannen van de woning waren afgerukt, en het hemelwater vrijelijk naar binnen stroomde, werd belsoten om een hotel te Hilversum op te zoeken. Door den kletterenden regen begaf het jonge paar zich naar Het Hof van Holland. Als meest waardevolle dingen uit het huis nam Couperus daarheen het handschrift van Extaze mee, terwijl Elisabeth het geldkistje droeg. Later, in de woning teruggekeerd, bleek de schade niet zoo heel erg, en kort daarop in october, werd het laatste woord van Extaze geschreven.’

Na een jaar in Hilversum te hebben gewoond kreeg Couperus alweer genoeg van het rustige buitenleven, en nam hij zijn intrek in een pension in zijn geboortestad Den Haag.

BNR meldt dat de de huidige bewoonster, televisiepresentatrice Karin de Groot, al voordat ze daar kwam wonen een groot fan van Couperus was. Ze was desondanks helemaal niet van plan het huis te kopen, maar toen ze eenmaal de tuin zag, was ze verkocht.

De tuin lijkt op een ommuurde binnenplaats van een restaurant, maar dan midden in een woonwijk. De Groot: ‘Hij beschreef in zijn literatuur hoe hij vanuit het raam de hei, herders en schapen zag, daar moet ik vaak aan denken als ik hier zit.’

Nieuw Cahier: Couperus in het onderwijs

Op zondag 2 april, tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het Louis Couperus Genootschap, werd een nieuw Couperus Cahier gepresenteerd.

In dit cahier beschrijft Ton van Kalmthout de manier waarop in verschillende schoolboeken uit de periode 1890-1990 Couperus en zijn werk in het voortgezet onderwijs werden gepresenteerd en onderwezen. Daaruit blijkt dat Couperus al snel tot de canon werd gerekend. De vragen die Van Kalmthout in dit cahier opwerpt zijn onder meer: welke rol speelde het onderwijs hierin? Hoe kwam dat in de verschillende schoolboeken tot uiting? Welke constanten en variabelen laten die schoolboeken zien?

Ton van Kalmthout is als senior-onderzoeker verbonden aan het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. Daar doet hij onderzoek naar de verspreiding en receptie van literatuur in de negentiende en twintigste eeuw.

In de reeks Couperus Cahiers, een uitgave van het Louis Couperus Genootschap, wordt telkens een bepaald aspect van het leven of werk van Couperus uitvoerig belicht. Er zijn inmiddels vijftien Cahiers verschenen. Als u deze uitgave, of één van de eerder verschenen Cahiers wilt bestellen, maak dan gebruik van het online bestelformulier.

Een uitgebreid overzicht van eerder verschenen uitgaven vindt u hier.

Nieuwsarchief

Foto van de dag

Handtekening Couperus