De binocle

Een fontein van champagne

In 2006 publiceerde de historicus Martijn Icks het Couperus Cahier Heliogabalus: geschiedenis, droom en nachtmerrie, waarin hij zich afvroeg of de Romeinse keizer eigenlijk wel zo door- en doorslecht was als de antieke bronnen ons willen doen geloven. Voor het tijdschrift Geschiedenis der Geneeskunde (nr.1, december 2007), stelt hij zich de vraag waarom het juist Heliogabalus was die in het fin de siècle kon uitgroeien tot hét icoon van de androgynie. Daarbij passeert niet alleen De berg van licht de revue, maar betrekt Icks ook Élagabal van Henry Mirande, Héliogabale van Auguste Villeroy, L’agonie van Jean Lombard en kunstwerken van Gustav Adolf-Mossa en Simeon Solomon in zijn verhaal. Hieruit blijkt onder meer dat alleen Louis Couperus echt sympathie voor zijn onderwerp kon opbrengen.

De berg van licht heeft al een aantal jaren de niet-aflatende aandacht van publiciste Caroline de Westenholz. Waar het Icks vooral te doen is om de (beeldvorming van de) historische figuur van keizer Heliogabalus, daar belicht De Westenholz de religieuze achtergronden van Couperus’ magnum opus. Dat deed ze zeer uitgebreid in een indrukwekkende reeks van publicaties voor Arabesken; voorKleio, tijdschrift voor oude talen en antieke cultuur (nr.1, oktober-december 2007) zet ze haar bevindingen nog eens kernachtig uiteen.

Ze betoogt dat Couperus in deze historische roman een aantal oeroude religies met elkaar verbond. Zo is de kosmologie, zoals uiteengezet door hogepriester Hydaspes, ontleend aan de van oorsprong joodse kabbala, terwijl het concept van de androgyne messias een gnostische opvatting is. Heliogabalus’ dans rond de Zwarte Steen is weer geïnspireerd door het tantrisme, het ‘linkerpad’ van het shivaïsme uit het alleroudste India.

De ondertitel van haar opstel, ‘Een fontein van champagne’, verwijst naar een dorstigmakende anekdote in het begin van haar betoog, die de abstracte stof op een aardige manier inzichtelijk maakt.

Facebooktwittergoogle_plusFacebooktwittergoogle_plus

Reacties

Nog geen reacties

Plaats een reactie

couperus in de media

Wij houden onze binocle nieuwsgierig gericht op verschillende media, altijd alert op de opduikende gestalte van Louis Couperus.

Ontging ons iets? Zou kunnen... Neem het ons niet kwalijk, maar mail en breng ons op de hoogte!

Let op: internet is een veranderlijk medium. Sommige links kunnen u inmiddels leiden naar niet bedoelde pagina's of... helemaal niets.

Foto van de dag

Onthulling gedenksteen geboortehuis Couperus

Intussen op Twitter