Archief | RSS

Eerder aangekondigd, nu verschenen: Eline Vere in het Engels
Bij de New Yorkse uitgeverij Archipelago Books is nu eindelijk de nieuwe Engelse vertaling van Eline Vere verschenen. De roman, in de vertaling van Ina Rilke en met een voorwoord van Paul Binding, is voor 25,60 dollar, inclusief verzendkosten, te bestellen bij Amazon. De Britse versie, die op de markt wordt gebracht door Pushkin Press, staat op de website aangekondigd, maar is nog steeds niet leverbaar. Een enthousiaste recensie van de uitgave is hier te lezen. Citaat: 'Rediscovered novels usually make you realise why they were lost in the first place, but Eline Vere is an exception: a pleasure we've missed for far too long.'
    Ook eerder door ons aangekondigd en nu verkrijgbaar: Heliogabalus. Een denkbeeldige biografie (24,95 euro) van de historicus Martijn Icks, die eerder een Couperus Cahier schreef over De berg van licht. Deze uitgave van Prometheus/Bert Bakker is een bewerking van zijn proefschrift Images of Elagabalus uit 2008.
(21 juli 2010. Update 24 juli: vandaag verscheen ook in The Wall Street Journal een lovende recensie. Het begin van een Angelsaksische herwaardering van Couperus?)


Arabesken nr.35 verschenen
In dit nummer zetten wij onze serie rond Eline Vere en haar 'contemporaine zusters' voort. Redacteur Rémon van Gemeren werpt licht op de verschillen en overeenkomsten tussen de ongelukkige Haagse freule en haar Pruisische evenknie Effi Briest, door Theodor Fontane tot één van de bekendste, noodlottigste personages van het Duitse naturalisme gemaakt. Van heel andere aard is de studie die Maarten Klein verrichtte over Couperus en... Einstein! Uit Couperus' 'Intieme Impressie IV' blijkt dat de auteur aan het eind van zijn leven een vertoning bijwoonde van een film over de toen amper tien jaar oude relativiteitstheorie. Dit bracht hem tot sombere overpeinzingen over illusies, onhoudbaar geluk en 'een theozofisch gevoel'. Het is dus niet toevallig dat theosofie, gnosis en kabbala een belangrijke rol spelen als achtergronden van Couperus' romans. Dit wordt door Caroline de Westenholz dan ook overtuigend aangetoond in haar studie naar de bronnen van De berg van licht en Imperia, waarmee 'de Vlam van de Lust', na enige tijd op de waakstand te hebben gestaan, weer stevig wordt aangewakkerd.
    Verder nog in deze Arabesken: Couperus versus Multatuli, Eline Vere gelezen door Amerikaanse studenten, een vraaggesprek met schrijver en filosoof Marjolijn Februari, en het favoriete fragment van dichter en romancier Theo van Os.
    Donateurs van het Louis Couperus Genootschap ontvangen het halfjaarlijkse tijdschrift Arabesken gratis. Nog geen donateur? U kunt zich hier aanmelden. Losse nummers kosten 9,80 euro en zijn onder vermelding van het gewenste nummer te bestellen door overmaking van het bedrag op giro 600367 van het Louis Couperus Genootschap in Den Haag. Klik hier voor een volledige inhoudsopgave van dit nummer.
(30 mei 2010)


Couperuspenning 2010 voor Peter Hoffman
De Couperuspenning 2010 gaat naar Peter Hoffman. Hij ontving de bronzen penning gisteren uit handen van Caroline de Westenholz, voorzitter van de Stichting Louis Couperus Museum, tijdens de opening van de nieuwe tentoonstelling 'Couperus en Multatuli: twee visies op Nederlands-Indië'. Hoffman was van 2001 tot 2009 hoofdredacteur van Arabesken, het tijdschrift van het Louis Couperus Genootschap. Tevens is hij de initiatiefnemer en redacteur van louiscouperus.nl en de 'zustersite' rond1900.nl.
    'Volgens veel mensen was Peter Hoffman lange tijd het gezicht en het brein van het Louis Couperus Genootschap,' aldus De Westenholz. Hoffman krijgt de onderscheiding wegens zijn bijzondere verdienste voor de Couperusstudie in het algemeen en het Genootschap in het bijzonder.
    De Couperuspenning is een gezamenlijk initiatief van het Louis Couperus Genootschap en het Louis Couperus Museum, en wordt jaarlijks toegekend aan een persoon die zich op buitengewone wijze heeft ingezet om de nagedachtenis aan Louis Couperus levend te houden. Eerder werd de prijs uitgereikt aan José Buschman, Maarten Klein, Eugenie Boer en Martijn Icks.
(28 mei 2010)


Couperus en Multatuli: twee visies op Nederlands-Indië
Ter gelegenheid van de 150ste verjaardag van de roman Max Havelaar en het honderdjarig bestaan van het Multatulimuseum organiseert het Louis Couperus Museum een tentoonstelling waarin de visies van Couperus en Multatuli op het voormalig Nederlands-Indië centraal staan. Er zijn schilderijen te zien uit de collectie van het Tropenmuseum, aangevuld met nog niet eerder tentoongestelde foto's. De sfeer van het koloniale Nederlands-Indië wordt opgeroepen door middel van schilderijen en prenten van Buitenzorg, het paleis van de gouverneur-generaal, de Plantentuin, maar ook de plaats Lebak, waar Multatuli zijn beroemde toespraak hield. Portretten van inlandse regenten, zoals de Raden di Ningrat uit het geslacht dat in De stille kracht beschreven wordt, van Multatuli en Couperus en hun wederzijdse familieleden, en poppen van de inlandse bevolking completeren de expositie.
    'Couperus en Multatuli: twee visies op Nederlands-Indië', samengesteld door Arabesken-redacteur Rémon van Gemeren, wordt op donderdag 27 mei geopend door historicus Cees Fasseur. De tentoonstelling is daarna te zien tot en met 12 november van dit jaar. Meer informatie op couperusmuseum.org.
(24 mei 2010)


Brief Elisabeth Couperus aan W.J. Simons
Op 11 april, tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het Louis Couperus Genootschap, werd een bijzonder bibliofiel boekje gepresenteerd. Daarin staat een antwoordbrief uit 1953 van Elisabeth Couperus-Baud, de weduwe van Louis Couperus, aan schrijver en uitgever W.J. Simons. Hij had haar verzocht om enkele brieven van Couperus te mogen publiceren in een nieuw literair tijdschrift. De brief dook op tijdens de veiling van het literaire archief van Wim J. Simons in het najaar van 2008. Simons was, samen met Johan Polak en Frits Knuf, oprichter van uitgeverij De Beuk. Zijn omvangrijke nalatenschap bestond uit veel interessante brieven en manuscripten van tal van beroemde en minder beroemde auteurs, zoals een ongepubliceerd verhaal van Harry Mulisch, dat door het Letterkundig Museum werd aangekocht.
    Het kleine boekje, bezorgd door Arabesken-redacteur Menno Voskuil, is door de Avalon Pers met de hand gedrukt in een oplage van 99 exemplaren. Het is, uiteraard zolang de voorraad strekt, voor 6,50 euro te bestellen via info@mennovoskuil.nl.
(13 april 2010)


Stichting Couperushuis gooit handdoek in de ring
De Stichting Couperushuis Surinamestraat wordt opgeheven. De stichting was in 2008 op initiatief van econoom Arnold Heertje in het leven geroepen om het voormalige woonhuis van Louis Couperus in Den Haag voor het publiek te behouden. Eén van haar plannen was om op de begane grond van het pand het Louis Couperus Museum te huisvesten. Maar alle scenario's om het gemeentelijk monument, dat sinds 2006 te koop staat, al dan niet gedeeltelijk te verwerven, te restaureren en open te stellen voor het publiek bleken uiteindelijk onhaalbaar. Zowel het Haagse gemeentebestuur als de rijksoverheid weigerde van meet af aan financiële steun aan het project te verlenen. Daarna zocht de stichting contact met commerciële en particuliere investeerders, die aanvankelijk enthousiast reageerden en serieuze interesse toonden. Maar de kredietcrisis en het daaruit volgende zwakke economische klimaat gooiden alsnog roet in het eten.
    Het huis aan de Surinamestraat nummer 20, waarin de afgelopen decennia de Egyptische ambassade gehuisvest was, werd in 1883 gebouwd in opdracht van John Ricus Couperus, de vader van de auteur. In 1884 ging de familie Couperus erin wonen. Zoon Louis beleefde daar zijn geboorte als romanschrijver. Hij schreef daar zijn debuutroman Eline Vere, die in 1888 eerst als feuilleton in het Haagse dagblad Het Vaderland verscheen. Het pand verkeert gedeeltelijk nog in de originele staat, maar behoeft nodig restauratie. De vraagprijs is 2,9 miljoen euro.
    Van het bedrag dat donateurs hebben bijeengebracht wil de stichting een gedenkplaat laten plaatsen op de gevel van het huis. Hiervoor moet nog toestemming worden gevraagd aan de gemeente en de huidige eigenaar.
    Toevoeging 16 april: Arnold Heertje laat aan de Volkskrant weten de hoop niet op te geven. 'Ik ga de komende maanden, samen met Caroline de Westenholz, voorzitter van het Haagse Couperus Museum, in gesprek met verschillende partijen. Via publieke en private instellingen hoop ik toch de financiering rond te krijgen. Het initiatief wordt immers breed gedragen, het is vooral een kwestie van het geld de goede kant op te dirigeren', aldus Heertje.
    (Zie ook het uitgebreide artikel op rond1900.nl)
(13 april 2010)


Nieuw: individuele Couperuswandelingen door Den Haag
Sinds jaar en dag organiseert het Louis Couperus Genootschap literaire groepswandelingen door Den Haag. Vanaf 16 mei 2010 is het ook mogelijk om individueel deel te nemen aan onze Couperuswandeling. Iedere derde zondag van de maand, om 14.00 uur, staat een deskundige gids voor u klaar bij het borstbeeld van Louis Couperus op de hoek Surinamestraat/Javastraat. In ongeveer twee uur maakt u kennis met de verschillende woonhuizen van Couperus en de plaatsen die een belangrijke rol spelen in zijn verhalen en romans. U kunt zich hiervoor telefonisch aanmelden bij Pieter Verhaar (071-5122237). De kosten bedragen zeven euro per persoon, ter plaatse te voldoen aan de gids.
    Wilt u liever met uw eigen groep wandelen, bijvoorbeeld met uw leeskring, of ter viering van een jubileum, verjaardag of familiedag, dan is dat natuurlijk ook mogelijk. U bepaalt dan zelf de datum en het tijdstip van de wandeling. De kosten bedragen in dat geval 90 euro per groep tot 15 personen. Uitgebreide informatie over de Couperuswandelingen vindt u hier.
(8 april 2010)


Couperus Cahier XI verschenen: Drie fatale vrouwen
In het elfde Couperus Cahier voert Maarten van Buuren drie beroemde literaire heldinnen uit het fin de siècle ten tonele als voorbeelden van fatale vrouwen: Emma Bovary Anna Karenina en Eline Vere. De femme fatale is een cultuurhistorisch stereotype dat door Flaubert, Tolstoj en Couperus in verband wordt gebracht met decadentie, degeneratie en neurose. Vooral het laatste begrip staat centraal in het essay van Van Buuren. Wat verstond men toen precies onder neurose? Wat waren de oorzaken en gevolgen? Welke omstandigheden bevorderden het ziekteproces en welke behandelingen waren er voorhanden? En op welke wijze lieten de auteurs zich inspireren door wat negentiende-eeuwse medici over neurose schreven? Eén conclusie lijkt op voorhand gerechtvaardigd: fataal bleken de vrouwen vooral voor zichzelf. Nauwgezet beschrijft Van Buuren het proces dat leidt tot hun treurige ondergang.
    Maarten van Buuren is hoogleraar Franse taal- en letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Daarnaast werkt hij als vertaler en essayist. Hij is de auteur van onder andere Kikker gaat fietsen!, waarin hij op openhartige en indringende wijze zijn gevecht tegen depressie beschrijft.
    Drie fatale vrouwen in het fin de siècle. Emma Bovary, Anna Karenina, Eline Vere is voor 12,50 euro te bestellen door overmaking van het bedrag op giro 600367 van het Louis Couperus Genootschap in Den Haag, onder vermelding van 'Couperus Cahier XI'. Meer informatie over de Couperus Cahiers vindt u hier.
(23 maart 2010)


Couperus in het vernieuwde Letterkundig Museum
Op 5 maart 2010 ging het verbouwde Letterkundig Museum weer open. Op de nieuwe Nationale Schrijversgalerij sta je oog in oog in oog met schrijvers van toen en nu. Alfabetisch op schrijversnaam zijn meer dan 500 portretten te zien. Het is een bont overzicht van vele generaties schrijvers, geportretteerd in talloze technieken. Voor Louis Couperus kozen de conservatoren voor een modern schilderij door Peter Donkersloot uit 2001. Het Warhol-achtige doek is gebaseerd op de bekende foto van Couperus met de bontkraag en hoed. Het kleine werk, dat wat verstopt in de gang naar de studiezaal hangt, valt praktisch weg boven het enorme zelfportret van Jan Cremer. In de entree van het museum is dit portret echter vele malen gereproduceerd.
     In het Pantheon is uiteraard ook een 'digitaal venster' met informatie over Louis Couperus te vinden. Die informatie is beperkt tot enkele boekomslagen, de onvermijdelijke roze smoking en hét filmpje van zijn zestigste verjaardag. De zeer korte teksten verwijzen naar de waardering van Oscar Wilde voor Couperus' Noodlot. Een aparte vitrine is gewijd aan De stille kracht, met de beroemde gebatikte band, pagina's uit diverse handschriften en een brief van Couperus aan zijn zuster Constance Valette in Indië.
    In Letter, een eenmalig uitgegeven glossy magazine waarin het Pantheon centraal staat, wordt veel aandacht aan Couperus besteed. Zo noemt oud-directeur Anton Korteweg Elisabeth Baud als Couperus' muze, is er een jeugdportret afgebeeld en een mooie foto van Couperus' afgietsel van de Eros van Praxiteles. Het verrassendste is een herinnering van Jan Siebelink aan een bezoek met Frédéric Bastet aan het Couperushuis in de Surinamestraat. Een gebeurtenis die in zijn roman Het lichaam van Clara, die eind 2010 verschijnt, een rol zal spelen.
(10 maart 2010)


Genootschapsdag 2010
Voor de tweede achtereenvolgende keer vindt de jaarlijkse genootschapsdag plaats in de Paleiskerk in Den Haag. Als spreker heeft het Louis Couperus Genootschap psychiater Frans de Jonghe uitgenodigd. Hij is de auteur van de in 1991 verschenen studie Eline Vere bij de psychiater. In zijn lezing zal hij dit onderwerp opnieuw aansnijden. Na de pauze verzorgt classicus en voordrachtskunstenaar Carool Popelier een voordracht met beeld en geluid onder de titel Amor en Psyche. In zijn voorstelling zal Couperus' sprookje uit 1898 vanzelfsprekend een grote rol spelen. Als te doen gebruikelijk is ook het antiquariaat Fokas Holthuis aanwezig met een kraam vol eerste drukken en speciale uitgaven.
    De genootschapsdag 2010 vindt plaats op zondag 11 april, vanaf 13.30 uur. Hier vindt u nadere informatie over het programma en het reserveren van toegangskaarten.
(17 februari 2010)


Ronald Breugelmans overleden
Oud-conservator van de Universiteitsbibliotheek Leiden Ronald Breugelmans (66) is op 5 februari overleden. Dat maakte Kurt de Belder, de huidige bibliothecaris van de instelling, dinsdag in de NRC bekend. Breugelmans was vanaf de oprichting in 1993 lid van het Comité van Aanbeveling van het Louis Couperus Genootschap. In 2003 promoveerde Breugelmans op de zeventiende-eeuwse Leidse uitgever, drukker en boekverkoper Joannes Maire. Zijn bijzondere belangstelling ging uit naar vertalingen van Couperus' werk. Dit resulteerde in het bibliografische overzichtswerk Louis Couperus in den vreemde. Een lijst van zijn afzonderlijk verschenen vertalingen. In 2008 verscheen hiervan een aangevulde en herziene druk. Een overzicht van de publicaties van Breugelmans over Couperus vindt u in onze database. Op 11 februari wordt Breugelmans in besloten kring gecremeerd.
(10 februari 2010)


Koninklijke Bibliotheek archiveert louiscouperus.nl
De Koninklijke Bibliotheek heeft voor de komende jaren ambitieuze plannen geformuleerd. Deze week werd bekend dat de instelling van plan is alle Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften die sinds 1470 zijn verschenen te digitaliseren en via internet toegankelijk te maken. Maar ook aan het digitale erfgoed wordt gedacht: tussen nu en 2013 wil de KB zo'n 10.000 websites archiveren die om verschillende redenen van cultureel belang worden geacht. In de eerste selectie van zo'n 3000 websites zijn ook louiscouperus.nl en 'zustersite' rond1900.nl opgenomen. Een betaversie van dit webarchief zal vermoedelijk nog dit jaar voor het publiek toegankelijk zijn. Zie voor meer achtergrondinformatie deze bijdrage op webwereld.nl.
(14 januari 2010)

[Naar boven]